Xã luận: Thể hiện sự coi trọng mối quan hệ với Việt Nam và tinh thần gắn kết ASEAN
Nhận lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Samdech Moha Borvor Thipadei Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba tại Hà Nội.
Việt Nam, Lào và Campuchia là những láng giềng gần gũi, cùng nằm trên bán đảo Đông Dương, yên tĩnh núi, sông liền sông, cùng uống chung dòng nước sông Mê Công và có mối mối hệ gắn bó lâu đời. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh tầm quan trọng của tình đoàn kết, hữu nghị, tương hỗ giữa Việt Nam-Lào-Campuchia đối với vận mệnh của mỗi nước.
Từ khi có sự ra đời và lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, sau đây là Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và Đảng Nhân dân Campuchia, mối quan hệ càng được phát triển và nâng cao về chất. Truyền thống lịch sử sử dụng kết nối, gắn bó đã tạo nên sức mạnh cả về tinh thần hỗn hợp chất để 3 nước Tuần sát cánh trong cuộc chiến chống kẻ thù chung trước đây cũng như xây dựng, phát triển đất nước ngày nay.
Nhìn lại lịch sử mối quan hệ Việt Nam-Lào, chúng ta tự hào về tình đoàn kết đặc biệt làm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tich Kaysone Phomvihane, Chủ tich Souphanouvong đặt nền móng, được các thế hệ quân dân hai nước dày công xây dựng, giữ Cung, vun bồi bằng mồ hôi, công sức và cả xương xương. Trên thế giới thú có quan hệ song phương nào sâu đậm, cao đẹp, vững chắc như mối mối giữa dân tộc Việt Nam và Lào. Mỗi thành tựu đạt được của cách mạng hai nước từ trước đến nay đều gắn liền với những bước phát triển tốt đẹp của mối quan hệ đoàn kết đặc biệt ấy.
Những bài học lịch sử của tình đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào mãi là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong quá trình phát triển của hai Đảng và nhân dân hai nước. Trải qua những thử thách khốc liệt của chiến tranh và những tháng gian truân trong quá trình đổi mới, hội nhập, mối quan hệ Việt Nam-Lào nhân đã trở thành quy luật khách quan, tố chất có ý nghĩa sống còn, là nền tảng để nước phát huy trong giai đoạn lịch sử tiếp theo.
Trên nền tảng quan hệ lịch sử lâu đời và từ cuộc đấu tranh chống thực dân, việc Việt Nam và thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1967 tạo ra những điều kiện thuận lợi để dân hai nước tiếp tục sát cánh bên nhau, cùng chiến thắng lịch sử vào mùa xuân năm 1975, Trừ chế độ Pol Pot tàn bạo vào năm 1979, kiềm chế chế độ quay trở lại và mang lại sự hồi sinh cho đất nước.
Sau Hiệp định hòa bình Paris năm 1991 và cuộc tổng tuyển cử năm 1993 tại Campuchia, mối quan hệ song phương chuyển sang một giai đoạn mới, phù hợp với tình hình thực tế của mỗi nước và bối cảnh quốc tế. Kể từ năm 2005, quan hệ Việt Nam-Campuchia được phát triển theo phương châm mới mà lãnh đạo cấp cao hai nước đã xác định là "láng giàu tốt, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài".
Không thể phủ nhận, sau bao khó khăn, thử thách với những thăng trầm của lịch sử, tình đoàn kết, hữu nghị Việt Nam-Campuchia không ngừng đơm hoa kết trái, trở thành thành tài sản thiêng và vững chắc của hai dân tộc.
Ngược dòng lịch sử, Việt Nam và Thái Lan chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 8-1976. Sau khi Việt Nam gia nhập ASEAN vào năm 1995, "mái nhà chung" đã tiếp thêm động lực cho mối quan hệ Việt Nam-Thái Lan khởi sắc. Hải nước là những thành viên ASEAN đầu tiên thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với nhau vào năm 2013 trước khi là đối tác chiến lược toàn diện như hiện nay.
Bất chấp những thăng lịch sử và biến thiên thời gian, sau 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, mối quan hệ Việt Nam-Thái Lan có những bước phát triển vượt bậc trên cơ sở quan trọng, tin tưởng, hiểu biết lẫn nhau, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước. Các nhà lãnh đạo đạo hai nước đều khẳng định coi trọng và quyết tâm phát triển quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Thái Lan ngày càng sâu rộng, hiệu quả và thực chất.
Hơn nửa thế kỷ trước, Việt Nam chính là một trong những quốc gia đầu tiên nhận Mặt trận Cách mạng vì một Timor-Leste độc lập (Fretilin) vào năm 1975. Để rồi gần 3 thập kỷ sau, hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2002. Từ đó đến nay, mối quan hệ song phương được Việt Nam và Timor-Leste duy trì tích.
Các nhà lãnh đạo đạo Timor-Leste nhiều lần khẳng định Việt Nam luôn là người thân cận và đối tác tin cậy của Timor-Leste; trân trọng cảm ơn Việt Nam luôn dành cho Timor-Leste sự hỗ trợ chân thành, quý báu trong xây dựng, phát triển đất nước cũng như thông suốt tiến trình gia nhập ASEAN; trình bày ấn tượng trước những vật chất cũng như vai trò trò chơi, uy tín, vị thế quốc tế ngày càng cao của Việt Nam, coi Việt Nam là một hình mẫu phát triển.
Trong khi đó, hơn 3 thập niên gia nhập ASEAN, Việt Nam đã khẳng định là một phần không thể tách rời của Hiệp hội. Hỗ trợ tạo đau khổ cho các nhà lãnh đạo ASEAN, các đối tác và nghiên cứu, doanh nghiệp quốc tế thảo luận, đề xuất các ý tưởng, sáng kiến đóng góp vào công việc định hình tương lai ASEAN, năm 2023, Việt Nam đã công bố sáng kiến trúc tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF). Qua hai lần tổ chức vào năm 2024 và 2025, AFF đã chứng tỏ không chỉ là nơi trao đổi kỹ thuật mà thực sự hỗ trợ thiết bị thực thi cho các tiến trình chính thức của ASEAN.
Với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy dân làm trung tâm”, AFF lần thứ ba được Việt Nam chủ tổ chức trong năm nay góp ý định hướng cho hợp tác tương lai của ASEAN trong bối cảnh các nước thành viên đang sống cực phát triển Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, đúng như tinh thần “Cùng chèo lái tương lai chung” của Năm ASEAN 2026.
Việc các Thủ tướng Lào, Campuchia, Thái Lan và Timor-Leste thăm chính thức Việt Nam và tham dự AFF lần thứ ba thể hiện sự quan trọng của các nước đối với mối quan hệ song phương cũng như sự ủng hộ dành cho Việt Nam khi chủ trì tổ chức sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao đầu tiên trong năm 2026 của đất nước. Đồng thời, hiện diện của các nhà lãnh đạo cấp cao vẫn có thể xác định được tinh thần gắn kết khu vực, mong muốn chung tay góp sức cùng các nước thành viên và đấu tranh xây dựng một ASEAN hòa bình, gắn kết, thịnh vượng, tự cường, năng động, sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm, viết tiếp những chương trình thành công mới của Hiệp hội.